२०८२ फागुनमा सम्पन्न प्रतिनिधिसभा निर्वाचनले नेपाली राजनीतिमा एक नयाँ अध्याय थपेको छ, जहाँ पूर्वसुरक्षाकर्मीहरूको उपस्थिति र प्रभाव दुवै सघन देखिएको छ।
नगरप्रहरीदेखि पूर्वप्रहरी महानिरीक्षक (आईजीपी) सम्मका आठ जना पूर्वसुरक्षाकर्मीहरू चुनावी मैदानमा होमिएका थिए, जसमध्ये ६ जनाले संसद्को यात्रा तय गरेका छन् भने दुई पूर्वआईजीपीले भने लज्जास्पद हार व्यहोर्नुपरेको छ।
रास्वपाबाट पाँच पूर्वसुरक्षाकर्मी सांसद, कांग्रेसबाट एक
यसपटकको निर्वाचनमा रास्वपाले पूर्वसुरक्षाकर्मीहरूलाई टिकट दिने रणनीतिमा ठूलो सफलता हात पारेको छ। चुनावमा होमिएका ६ मध्ये ५ जना रास्वपाकै उम्मेदवारले जित हासिल गरे।
ओखलढुंगाबाट पूर्वप्रहरी अतिरिक्त महानिरीक्षक (एआईजी) विश्वराज पोखरेल, काठमाडौं-३ बाट पूर्वमहानगरप्रहरी प्रमुख राजु पाण्डे, कपिलवस्तु-२ बाट पूर्वप्रहरी वरिष्ठ उपरीक्षक (एसएसपी) विक्रम थापा, गुल्मी-२ बाट पूर्वप्रहरी नायब उपरीक्षक (डीएसपी) गोविन्द पन्थी र झापा-४ बाट पूर्वप्रहरी नायब निरीक्षक (सई) शम्भु ढकालले रास्वपाको घण्टी चिह्नबाट जित निकाले।
यस्तै, रौतहट-२ मा नेपाली कांग्रेसबाट उम्मेदवार बनेका पूर्वप्रहरी निरीक्षक (इन्स्पेक्टर) मोहम्मद फिरदोस आलम पनि विजयी भएका छन्। यसरी हेर्दा, यसपटकको संसद्मा सुरक्षा निकायको विभिन्न तहमा अनुभव सँगालेका व्यक्तिहरूको बलियो उपस्थिति रहने निश्चित भएको छ।
एकातिर तल्लोदेखि माथिल्लो तहका पूर्वसुरक्षाकर्मीहरूले जित हासिल गर्दा, अर्कोतिर सुरक्षा संगठनको सर्वोच्च पदमा पुगेका दुई पूर्वआईजीपीहरू सर्बेन्द्र खनाल र ध्रुवबहादुर प्रधानले भने मतदाताबाट नराम्रोसँग तिरस्कृत हुनुपर्यो।
सर्बेन्द्र खनालको ‘हारको ह्याट्रिक’ : पूर्वआईजीपी सर्बेन्द्र खनालको राजनीतिक यात्रा यसपटक थप निराशाजनक रह्यो। बारा-४ मा राष्ट्रिय परिवर्तन पार्टीबाट चुनावी मैदानमा उत्रिएका खनालले ३४ जना प्रतिस्पर्धीमध्ये जम्मा ४६४ मत प्राप्त गर्दै दसौँ स्थानमा सीमित भए। यो उनको चुनावी हारको ‘ह्याट्रिक’ हो।
२०७९ मा काठमाडौं-६ बाट एमाले उम्मेदवार बन्दा रास्वपाकै शिशिर खनालसँग पराजित भएका उनी, २०८० को उपनिर्वाचनमा तनहुँ-१ बाट उठ्दा रास्वपाकै स्वर्णिम वाग्लेसँग हारेका थिए।
यसपटक पनि उनी रास्वपाकै उम्मेदवार रहवर अन्सारीसँग ४० हजारभन्दा बढीको फराकिलो मतान्तरले पराजित भए। बारम्बार दल फेर्ने र अस्थिर राजनीतिक चरित्रका कारण मतदाताले उनलाई पत्याएनन्।
ध्रुवबहादुर प्रधानको राजनीतिक ओरालो यात्रा : लामो समयदेखि राजनीतिमा सक्रिय पूर्वआईजीपी ध्रुवबहादुर प्रधानको राजनीतिक ग्राफ पनि यसपटक ओरालो लागेको छ। २०७९ को निर्वाचनमा नवलपरासी (पश्चिम)-२ बाट राप्रपाबाट विजयी भएका प्रधान यसपटक भने नराम्रोसँग पराजित भए।
उनले जम्मा ४ हजार ६९१ मत प्राप्त गर्दा रास्वपाका नरेन्द्रकुमार गुप्ताले ४४ हजार १३८ मत ल्याएर जित हासिल गरे। मन्त्रीसमेत भइसकेका प्रधानको यो हारले उनको राजनीतिक भविष्यमाथि नै प्रश्नचिह्न खडा गरेको छ।
विजयीहरूको रोचक पृष्ठभूमि
‘बालेनको सिपाही’ देखि संसद्सम्म
काठमाडौं महानगरपालिकाका मेयर बालेन शाहका ‘सिपाही’ को उपमा पाएका पूर्वमहानगरप्रहरी प्रमुख राजु पाण्डेको संसद् यात्रा निकै रोचक रह्यो। चुनावको मुखैमा राजीनामा दिएर काठमाडौं-३ बाट रास्वपाको उम्मेदवार बनेका उनले पहिलो प्रयासमै फराकिलो मतान्तरले जित निकाले।
२०५० सालमा नगरप्रहरी सेवामा प्रवेश गरेका पाण्डेलाई २०७९ मा बालेनले नै प्रमुखको जिम्मेवारी दिएका थिए। उनको विवादास्पद कार्यकाल र बालेनसँगको निकटताले उनलाई चुनावी मैदानमा समेत फाइदा पुग्यो।
पाँच भोटले जितेका पूर्वएआईजी पोखरेल
आईजीपी बन्न नपाएपछि २०७९ मा राजीनामा दिएका विश्वराज पोखरेलको संसद् यात्रा पनि नाटकीय रह्यो। चुनावको मुखैमा रास्वपा प्रवेश गरेका उनले ओखलढुंगाबाट कांग्रेसका कुमार लुइँटेललाई जम्मा ५ मतको झिनो अन्तरले पराजित गरे। यो जितले उनको राजनीतिक यात्रालाई एक रोमाञ्चक सुरुवात दिएको छ।
कांग्रेस छाडेर रास्वपाबाट जितेका पूर्वएसएसपी थापा
२०७३ मा अवकाश लिएलगत्तै कांग्रेसमा लागेका विक्रम थापाले २०७९ मा प्रदेशसभामा हारेपछि यसपटक रास्वपा रोजेका थिए। उनको यो निर्णय फलदायी साबित भयो र उनले कपिलवस्तु-२ बाट २७,६३५ मतसहित जित हासिल गरे।
गुल्मीका ‘हेभिवेट’ लाई पन्छाउने पूर्वडीएसपी पन्थी
२०८१ मा मात्र अवकाश पाएका पूर्वडीएसपी गोविन्द पन्थीले गुल्मी-२ बाट जित्नुलाई एक महत्त्वपूर्ण राजनीतिक घटनाक्रम मानिएको छ। उनले एमालेका हेभिवेट नेता गोकर्ण विष्ट र कांग्रेसका भुवनप्रसाद श्रेष्ठजस्ता हस्तीहरूलाई पराजित गर्दै १६,९६७ मतसहित विजयी बने।
रास्वपाका संस्थापक पूर्वसई ढकालको दोस्रो प्रयासमा सफलता
अन्य विजयी पूर्वसुरक्षाकर्मीभन्दा शम्भु ढकालको पृष्ठभूमि अलि फरक छ। उनी २०७९ देखि नै रास्वपाका संस्थापक सदस्य हुन्।
अघिल्लो चुनावमा झापा-४ बाटै पराजित भएका उनले यसपटक भने ४३,६३१ मतको विशाल मतान्तरसहित जित हासिल गरे। झापामा रास्वपाले ‘क्लिन स्वीप’ गर्दा उनको जित पनि सुनिश्चित भयो।
बुवाको विरासत जोगाउन दोस्रो प्रयासमा सफल फिरदोस आलम
राजपुर बमकाण्डमा जेलमा रहेका पूर्वमन्त्री मोहम्मद आफताव आलमका जेठा छोरा, पूर्वप्रहरी निरीक्षक (डाक्टर) मोहम्मद फिरदोस आलमले रौतहट-२ बाट दोस्रो प्रयासमा जित निकालेका छन्।
२०७६ मा बुवा जेल परेपछि प्रहरी सेवाबाट राजीनामा दिएर राजनीतिमा होमिएका उनले २९ हजार ५२८ मतसहित कांग्रेसको विरासत जोगाए। पाकिस्तानबाट एमबिबिएस समेत गरेका उनले २०७९ यही निर्वाचन क्षेत्रबाट उम्मेदवार बने पनि जित्न सकेका थिएनन्।
